• 162
  • مهدی پولادی مدیر فنی
  • 10 مرتبه
نحوه کار ارت سنج کلمپی | از اندازه گیری مقاومت حلقه تا تفسیر نتیجه

نحوه کار ارت سنج کلمپی | از اندازه گیری مقاومت حلقه تا تفسیر نتیجه

28 آبان 1405

فرض کنید ارت سنج کلمپی روی سیم زمین یک تابلو، عدد ۰٫۳ اهم را نشان می دهد. آیا مقاومت الکترود زمین واقعاً ۰٫۳ اهم است؟ پاسخ به مسیر جریان آزمون بستگی دارد. اگر جریان از الکترود موردنظر، خاک و مسیرهای برگشت عبور کرده باشد، عدد مربوط به همان حلقه است. اما اگر یک مسیر فلزی موازی، مثل هم بندی سازه، راه برگشت کم مقاومت تری فراهم کرده باشد، ممکن است دستگاه عمدتاً همان مسیر فلزی را بسنجد. بنابراین پیش از تفسیر عدد، باید بدانیم فک دستگاه دور کدام هادی قرار گرفته و جریان آزمون از کجا برگشته است.

ارت سنج کلمپی در یک حلقه بسته، سیگنال آزمون القا می کند و از نسبت ولتاژ به جریان، مقاومت حلقه را به دست می آورد. این روش در شبکه هایی با چند مسیر زمین موازی، امکان بررسی سریع را بدون کوبیدن میخ کمکی و بدون باز کردن هادی ارت فراهم می کند. برای یک الکترود مستقل، روش افت پتانسیل معمولاً گزینه مناسب تری است. 

ارت سنج کلمپی چگونه مقاومت را اندازه می گیرد؟

در فک ارت سنج کلمپی دو بخش مغناطیسی وظایف جداگانه ای دارند. یکی ولتاژ آزمون را در حلقه القا می کند و دیگری جریان حاصل را می سنجد. اگر حلقه بسته باشد، جریان آزمون از هادی زیر کلمپ عبور می کند و از مسیرهای دیگر به نقطه شروع برمی گردد. دستگاه با استفاده از این جریان و ولتاژ آزمون، مقدار حلقه را بر حسب اهم نمایش می دهد.

در یک آرایش ساده، مسیر جریان به این شکل است:

هادی زیر کلمپ ← الکترود مورد آزمون ← خاک ← الکترودهای موازی ← شبکه هم بندی ← بازگشت به هادی زیر کلمپ

در این حالت، عدد نمایشگر مجموع اثر شاخه مورد آزمون و مسیر برگشت معادل را نشان می دهد. اگر مقاومت مسیر برگشت در مقایسه با مقاومت شاخه مورد آزمون بسیار کوچک باشد و جریان واقعاً از خاک عبور کند، قرائت می تواند تخمین مناسبی از مقاومت آن شاخه باشد. اتصالات و هادی هایی که در حلقه قرار دارند نیز روی نتیجه اثر می گذارند.

یک مثال عددی برای خواندن نتیجه

فرض کنید در یک مدل ساده، مقاومت شاخه مورد آزمون ۵ اهم و مقاومت معادل مسیرهای برگشت ۰٫۴ اهم باشد. دستگاه حدود ۵٫۴ اهم نشان می دهد. حالا اگر مقاومت مسیر برگشت به ۳ اهم برسد، قرائت حدود ۸ اهم می شود، در حالی که مقاومت شاخه مورد آزمون همچنان همان ۵ اهم است.

این اعداد فرضی اند. در کارگاه، مقاومت مسیر برگشت معمولاً از روی یک قرائت کلمپی به تنهایی معلوم نمی شود. بنابراین نمی توان یک عدد ثابت از قرائت کم کرد و عدد باقی مانده را به عنوان مقاومت الکترود گزارش داد.
راهنمای Megger به دو محدودیت توجه ویژه دارد: وجود مسیر برگشت موازی برای روش کلمپی ضروری است و وجود یک مسیر کم مقاومت که خاک را دور می زند، می تواند نتیجه را گمراه کننده کند.

ارت سنج کلمپی

نحوه استفاده از ارت سنج کلمپی در بازدید دوره ای

آزمون سیستم زمین در تأسیسات برقی باید به وسیله فرد دارای صلاحیت و مطابق دستورالعمل دستگاه و رویه ایمنی محل انجام شود. مزیت روش کلمپی این است که در آرایش مناسب، هادی ارت برای آزمون باز نمی شود. اگر روش دیگری مستلزم جداسازی اتصال زمین باشد، وضعیت ایمن تأسیسات باید پیش از هر اقدامی طبق رویه محل برقرار شود.
1. هدف آزمون را مشخص کنید. آیا قرار است مقاومت یک الکترود برای تحویل تأیید شود یا می خواهید وضعیت یک حلقه را با گزارش دوره قبل مقایسه کنید؟ پاسخ، روش و مرجع مقایسه را تعیین می کند.
2. مسیر رفت و برگشت را روی نقشه یا در محل شناسایی کنید. محل اتصال الکترود، انشعاب ها و هم بندی های فلزی را مشخص کنید. جابه جایی فک به سمت دیگر یک انشعاب ممکن است حلقه ای متفاوت را وارد آزمون کند.
3. دستگاه را طبق دفترچه آماده کنید. از بسته شدن کامل فک مطمئن شوید. اگر سازنده قطعه مرجع یا روش کنترل عملکرد معرفی کرده است، آزمون اولیه را مطابق همان راهنما انجام دهید.
4. فک را دور هادی شاخه موردنظر قرار دهید. هادی را طوری انتخاب کنید که جریان آزمون شاخه موردنظر از داخل فک بگذرد. قرار دادن چند هادی در فک می تواند مسیر اندازه گیری را تغییر دهد. پس از پایدار شدن نمایشگر، قرائت و هر پیام دستگاه را ثبت کنید.
5. نتیجه را با ثبت قبلی یا معیار مرتبط مقایسه کنید. در بازدید دوره ای، مقایسه در همان نقطه و با آرایش مشابه سیستم ارزش بیشتری دارد. قرائت غیرمنتظره را پس از بررسی محل فک و مسیر برگشت تکرار کنید. اگر نتیجه مبنای پذیرش پروژه است و آرایش حلقه روشن نیست، از روش مناسب دیگری برای تأیید استفاده کنید.

عدد ارت سنج کلمپی را چطور تفسیر کنیم؟

عدد خیلی پایین است

ابتدا بررسی کنید آیا جریان آزمون می تواند از طریق سازه فلزی، شینه یا یک هم بندی موازی برگردد. برای مثال، در سازه ای که پایه های آن از بالا و پایین با اتصالات فلزی به هم وصل اند، ممکن است حلقه کم مقاومتی تشکیل شود که بخش عمده جریان آزمون را بدون عبور از خاک برگرداند. در چنین حالتی، ثبت عدد با عنوان «مقاومت الکترود» می تواند نتیجه گیری را منحرف کند. 

عدد نسبت به بازدید قبلی بالا رفته است

فرض کنید در همان نقطه، قرائت از ۲٫۱ اهم به ۶٫۸ اهم رسیده است. ابتدا مطمئن شوید فک روی همان هادی و در همان سمت انشعاب قبلی قرار دارد. سپس وضعیت اتصالات شاخه و تغییرات احتمالی مسیرهای برگشت را بررسی کنید. افزایش عدد می تواند به شاخه مورد آزمون، اتصال های حلقه یا مسیر برگشت مربوط باشد. اگر برای تصمیم گیری باید مشخص شود کدام بخش تغییر کرده، آزمون تکمیلی انتخاب کنید.

نمایشگر OL یا خطا نشان می دهد

معنای دقیق پیام را از دفترچه همان مدل بخوانید. بسته به دستگاه و وضعیت آزمون، این پیام ممکن است با قرائت خارج از محدوده، نبود مسیر برگشت یا مشکل در شرایط اندازه گیری مرتبط باشد. وضعیت فک و آرایش سیستم را بررسی کنید و پیام را در گزارش ثبت کنید. برای یک الکترود مستقل، تکرار آزمون کلمپی مسیر برگشت ایجاد نمی کند. 

فرق ارت سنج کلمپی با روش سه سیمه چیست؟

در روش کلمپی، جریان آزمون در حلقه موجود القا می شود. این روش برای بازدیدهای دوره ای شبکه های زمین چندمسیره و بررسی نقاط متعدد سریع است، به شرطی که مسیر برگشت معلوم باشد.

در روش سه سیمه افت پتانسیل، دستگاه از یک الکترود کمکی برای عبور جریان و از یک الکترود کمکی دیگر برای سنجش ولتاژ استفاده می کند. این روش برای بررسی الکترود مستقل یا تأیید نتیجه در زمان تحویل کاربرد دارد. جانمایی میخ های کمکی و بررسی پایداری قرائت با جابه جایی میخ پتانسیل، در اعتبار نتیجه نقش دارد.

فرق این دو روش در چیزی است که اندازه می گیرند. اگر گزارشی از روش سه سیمه و گزارشی از روش کلمپی دارید، پیش از مقایسه عددها مشخص کنید هر آزمون کدام بخش از سیستم را پوشش داده است. 

هنگام خرید ارت سنج کلمپی چه مشخصاتی را بررسی کنیم؟

- دقت و رزولوشن در محدوده موردنیاز. جدول مشخصات را برای بازه ای بخوانید که در کارگاه با آن سروکار دارید. تعداد ارقام نمایشگر فقط میزان ریز بودن نمایش را مشخص می کند.
- ابعاد و شکل دهانه فک. برای کابل، تسمه یا نقطه ای با فضای محدود، بررسی کنید فک دور هادی به طور کامل بسته می شود.
- قابلیت اندازه گیری جریان نشتی. بعضی مدل ها علاوه بر مقاومت حلقه، جریان AC روی هادی ارت را هم ثبت می کنند. محدوده و رزولوشن این قابلیت را جداگانه بررسی کنید.
- رده ایمنی متناسب با محل آزمون. رده اندازه گیری و ولتاژ نامی دستگاه را از دفترچه سازنده با محل کار تطبیق دهید.
- امکانات موردنیاز برای گزارش. اگر تعداد نقاط زیاد است، حافظه داخلی و امکان انتقال داده می تواند ثبت نتایج را ساده تر کند. برای گزارش رسمی، الزامات کالیبراسیون پروژه را هم بررسی کنید.
برای مقایسه مدل ها، نوع سیستم زمین، شکل و ابعاد هادی، بازه مقاومت مورد انتظار و نیاز به ثبت جریان نشتی را مشخص کنید. با این اطلاعات می توانید مشخصات مدل های فروشگاه
تجهیزات اندازه گیری دارمکو را بر اساس کاربرد واقعی پروژه مقایسه کنید.

سوالات متداول درباره ارت سنج کلمپی

آیا ارت سنج کلمپی برای یک چاه ارت مستقل جواب می دهد؟

اگر الکترود مستقل باشد و مسیر برگشت بسته وجود نداشته باشد، روش کلمپی برای اندازه گیری مقاومت آن مناسب نیست. در این حالت، روش افت پتانسیل با الکترودهای کمکی را بررسی کنید. 

آیا قرائت کمتر از ۲ اهم یعنی سیستم ارت تأیید شده است؟

پذیرش به نوع سیستم زمین، الزامات پروژه و روش آزمون بستگی دارد. پیش از مقایسه قرائت با حد پذیرش، بررسی کنید حد تعیین شده برای مقاومت الکترود است یا برای کمیت دیگری و آزمون شما واقعاً همان کمیت را اندازه گرفته است. 

آیا آمپرمتر کلمپی معمولی می تواند مقاومت زمین را بسنجد؟

برای سنجش مقاومت حلقه زمین، دستگاه باید بتواند سیگنال آزمون را القا کند و جریان حاصل را اندازه بگیرد. آمپرمتر کلمپی معمولی برای سنجش جریان موجود در هادی به کار می رود. هنگام خرید، قابلیت سنجش مقاومت حلقه زمین بدون میخ کمکی را در مشخصات دستگاه بررسی کنید. 

آیا اندازه گیری جریان نشتی جای آزمون مقاومت ارت را می گیرد؟

اندازه گیری جریان نشتی، جریان عبوری از هادی را بر حسب آمپر یا میلی آمپر نشان می دهد. آزمون مقاومت حلقه، مقدار حلقه را بر حسب اهم گزارش می کند. اگر دستگاه هر دو قابلیت را دارد، حالت آزمون و واحد قرائت را کنار نتیجه بنویسید. 

اخبار مرتبط
نظرات

قوانین ارسال نظر

  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
  • با توجه به آن که امکان موافقت یا مخالفت با محتوای نظرات وجود دارد، معمولا نظراتی که محتوای مشابه دارند، انتشار نمی‌یابند بنابراین توصيه مي‌شود از مثبت و منفی استفاده کنید.
Text/HTML
table of content
تعداد
عنوان

نماد الکترونیک دارمکو