ارت سنج (ارت تستر) چیست و چگونه کار می کند؟
ارت سنج یا ارت تستر دستگاهی است که برای اندازه گیری مقاومت زمین یا ارتینگ در مدارهای الکتریکی استفاده می شود. این دستگاه به کمک اصول فیزیکی خاصی، به طور دقیق میزان مقاومت زمین را اندازه گیری کرده و از ایمنی تجهیزات الکتریکی در برابر خطرات ناشی از برق گرفتگی و اتصال های نادرست اطمینان حاصل می کند.
با استفاده از این دستگاه، تکنسین ها و مهندسان می توانند سیستم های ارتینگ را تست کرده و از کارکرد صحیح آن ها مطمئن شوند. این تست ها به ویژه در تاسیسات صنعتی، ساختمانی و برق خانه ها ضروری است.
ارت سنج چیست و چرا اهمیت دارد؟
ارت سنج ابزاری حیاتی برای اندازه گیری مقاومت زمین و اطمینان از ایمنی سیستمهای الکتریکی است. مقاومت زمین پایین، تضمین میکند که در صورت بروز اتصال کوتاه یا نشتی جریان، جریان اضافی به زمین هدایت شود و خطر برق گرفتگی یا آسیب به تجهیزات کاهش یابد. به همین دلیل استفاده از ارت سنج در ساختمانها، کارگاهها، تابلوهای برق و محیطهای صنعتی ضروری است.
ارت سنجها میتوانند انواع مختلف داشته باشند، اما هدف همه آنها یکسان است: اندازه گیری دقیق مقاومت زمین و بررسی کارکرد سیستم حفاظتی برای ایمنی کاربران و تجهیزات.
مفهوم مقاومت زمین و نقش آن در ایمنی برق
مقاومت زمین به میزان توانایی زمین در عبور جریان برق گفته میشود. هر چه مقاومت زمین پایینتر باشد، سیستم حفاظتی بهتر عمل میکند و در صورت بروز خطا، جریان برق به سرعت و ایمن به زمین هدایت میشود.
چند نکته کلیدی:
مقاومت زمین بالا میتواند منجر به خطرات برق گرفتگی شود.
اندازه گیری منظم با ارت سنج، از بروز مشکلات جدی در تابلوهای برق، تجهیزات صنعتی و ساختمانها جلوگیری میکند.
ارت سنج نه تنها مقاومت زمین را نشان میدهد، بلکه صحت عملکرد سیستمهای حفاظتی را هم ارزیابی میکند.
تفاوت ارت سنج دیجیتال، آنالوگ و کلمپی
ارت سنج آنالوگ: قدیمیترین نوع است و برای اندازه گیری پایه مقاومت زمین مناسب است، اما دقت کمتری دارد و خواندن عدد از روی عقربه ممکن است خطاپذیر باشد.
ارت سنج دیجیتال: دقت بالاتر، نمایشگر واضح و قابلیت ثبت دادهها از مزایای آن است. این مدل برای کارهای صنعتی و حرفهای انتخاب مطمئنتری است.
ارت سنج کلمپی: بدون نیاز به اتصال مستقیم به زمین میتواند جریانهای نشتی و مقاومت را اندازه گیری کند. سرعت کار بالا و امکان استفاده در محیطهای صنعتی و خودرویی از نقاط قوت آن است، اما دقت آن معمولاً کمی پایینتر از مدلهای دیجیتال سه سیمه است.
نکات مهم قبل از خرید ارت سنج: راهنمای خرید دستگاه ارت تستر
قبل از خرید ارت سنج یا ارت تستر، باید نکات مهمی را در نظر داشته باشید تا مطمئن شوید که دستگاهی با ویژگی های مناسب برای نیاز خود انتخاب کرده اید:
-
دقت اندازه گیری: دقت بالا در اندازه گیری مقاومت زمین یکی از ویژگی های اساسی یک ارت تستر باکیفیت است.
-
نوع نمایش: ارت سنج های دیجیتال معمولاً دقت و راحتی بیشتری برای خواندن نتایج دارند.
-
محدوده اندازه گیری: اطمینان حاصل کنید که دستگاه توانایی اندازه گیری مقاومت در محدوده مناسب برای پروژه شما را داشته باشد.
-
ویژگی های اضافی: برخی از مدل ها دارای ویژگی های اضافی مانند آلارم برای مقاومت زیاد، اندازه گیری ولتاژ و جریان و گزارش گیری آنلاین هستند.
-
گارانتی و خدمات پس از فروش: از خرید دستگاه هایی که خدمات پس از فروش و گارانتی معتبر ندارند خودداری کنید.
امیدوارم تا اینجا با ارت سنج شناخت پیدا کرده باشید و پاسخ سوالات و ابهاماتی که در ذهن داشتید را گرفته باشید.
انواع ارت سنج
1. ارت سنج آنالوگ
مدل های قدیمی تری هستند که امروزه به ندرت در بازار پیدا می شوند. این دستگاه ها معمولاً با عقربه های نشان دهنده مقاومت و ولتاژ کار می کنند.
چرا کمتر استفاده می شوند؟
این مدل ها دقت کمتری نسبت به مدل های دیجیتال دارند و بیشتر برای کاربردهای محدود و ساده استفاده می شوند. همچنین، آب و هوای خارجی و شرایط کاری سخت می تواند بر دقت آن ها تاثیر منفی بگذارد. به همین دلیل، ارت سنج های دیجیتال جایگزین آن ها شده اند و در حال حاضر بیشتر برای تست مقاومت زمین و سیستم های ارتینگ از مدل های دیجیتال استفاده می شود.
2. ارت سنج دیجیتال
نسل جدیدتر این دستگاه ها هستند که به دلیل دقت بالا و استفاده آسان، محبوبیت زیادی پیدا کرده اند. این دستگاه ها با استفاده از صفحه نمایش LCD و واحدهای دیجیتال مقدار مقاومت زمین را نشان می دهند.
مزایا:
- دقت بالا و خواندن راحت از صفحه نمایش
- اندازه گیری دقیق مقاومت زمین حتی در شرایط کاری پیچیده
- برخی مدل ها ویژگی های اضافی مثل اندازه گیری ولتاژ، آلارم های هشدار و آزمون خودکار دارند.
3. ارت سنج کلمپی
ارت سنج کلمپی (Clamp Grounding Resistance Tester) پیشرفته ترین نوع ارت تستر است که به دلیل دقت بسیار بالا در اندازه گیری مقاومت زمین و عدم نیاز به قطع کردن مدار، مورد توجه بسیاری از مهندسان و تکنسین ها قرار دارد. این دستگاه ها با کلمپ های مخصوص به راحتی می توانند مقاومت زمین را اندازه گیری کنند، حتی زمانی که دستگاه ها و تجهیزات به شبکه متصل هستند.
مزایا:
- دقت بسیار بالا در اندازه گیری
- عدم نیاز به قطع اتصال زمین
- اندازه گیری سریع و بدون نیاز به تماس مستقیم با سیم ها
- طراحی ارگونومیک و مقاوم برای استفاده در محیط های صنعتی
ویژگیهای کلیدی ارت سنج خوب
انتخاب یک ارت سنج مناسب، صرفاً خرید یک ابزار نیست؛ بلکه انتخاب یک همراه مطمئن برای ایمنی سیستمهای برق است. در ادامه مهمترین ویژگیهای ارت سنجهای با کیفیت را بررسی میکنیم.
دقت اندازه گیری و محدوده مقاومت زمین
دقت اندازه گیری اولین معیار مهم است. مقاومت زمین معمولاً بین چند اهم تا چند صد اهم متغیر است و هر ارت سنجی باید توانایی اندازه گیری با دقت کافی در محدوده مورد نیاز شما را داشته باشد.
برای ساختمانها و شبکههای خانگی، محدوده 0 تا 200 اهم معمولاً کافی است.
برای محیطهای صنعتی و نیروگاهی، ارت سنجی با محدوده وسیعتر و دقت بالاتر لازم است تا کوچکترین نوسانات یا مقاومتهای غیر استاندارد مشخص شوند.
دقت کم یا محدوده محدود میتواند منجر به تصمیمات اشتباه و خطرات ایمنی شود، پس همیشه ارت سنجی انتخاب کنید که مناسب نیاز واقعی شما باشد.
قابلیت تست اتصال زمین و سیستم حفاظتی
یک ارت سنج حرفهای تنها مقاومت زمین را اندازه نمیگیرد، بلکه عملکرد سیستم حفاظتی و اتصال زمین را نیز بررسی میکند. این قابلیت باعث میشود قبل از بروز مشکل، ایرادات احتمالی شناسایی شده و اقدامات اصلاحی انجام شود.
ویژگیهایی مثل تست خودکار اتصال زمین، شبیهسازی خطا و بررسی پیوستگی سیستم حفاظتی از جمله قابلیتهایی هستند که سطح ایمنی را بسیار بالاتر میبرند.
استانداردهای ایمنی و حفاظت کاربر (CAT III / CAT IV)
ارت سنجها معمولاً در محیطهایی با جریان و ولتاژ بالا استفاده میشوند، بنابراین استاندارد ایمنی دستگاه و حفاظت کاربر حیاتی است.
CAT III: مناسب برای تابلوهای برق و تجهیزات صنعتی با ولتاژ متوسط
CAT IV: مناسب برای اتصال مستقیم به منبع برق و شبکههای بزرگ
دستگاهی که استاندارد ایمنی مناسب نداشته باشد، در صورت بروز خطا میتواند خطرناک باشد. همیشه توجه داشته باشید که ارت سنج با محیط کار شما مطابقت داشته باشد.
امکانات جانبی: نمایشگر، ثبت داده و تست خودکار
امکانات جانبی ارت سنج، تجربه کاربری را بسیار راحتتر و کاربردیتر میکنند:
نمایشگر واضح و بزرگ: خواندن عدد دقیق مقاومت زمین در محیطهای روشنایی کم یا شرایط سخت آسانتر است.
ثبت دادهها و اتصال به کامپیوتر: برای نگهداری سوابق اندازه گیری و تحلیل روند مقاومت زمین در طول زمان مفید است.
تست خودکار: کاهش خطای کاربر و افزایش سرعت اندازه گیری، بهخصوص در پروژههای بزرگ یا صنعتی.
مزایا و کاربردهای ارت سنج در صنعت و برق ساختمان
ارت سنج دستگاهی ضروری برای ارزیابی سیستم های ارتینگ در صنایع مختلف است. این دستگاه کاربردهای متنوعی دارد که از جمله مهم ترین آن ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:
-
ایمنی تجهیزات الکتریکی: اندازه گیری مقاومت سیستم های ارتینگ، که باعث می شود دستگاه ها و تجهیزات الکتریکی ایمن باشند.
-
حفاظت در برابر برق گرفتگی: تست صحیح سیستم ارتینگ از بروز خطرات ناشی از اتصال های نادرست و برق گرفتگی جلوگیری می کند.
-
برق ساختمان: در ساختمان ها، به ویژه در پروژه های جدید، اندازه گیری مقاومت زمین یکی از الزامات قانونی است.
-
تاسیسات صنعتی: در صنایع بزرگ، سیستم های ارتینگ برای حفاظت از تجهیزات حساس به ولتاژ، مانند تابلوهای برق، ماشین آلات صنعتی و تجهیزات کنترل حیاتی هستند.

پیش از خرید، بهتر است نوع تست مورد نیاز (سه میخ، دو میخ یا ارت سنج کلمپی) را مشخص کنید تا بهترین مدل را متناسب با کاربرد خود انتخاب نمایید. تیم دارمکو آماده ارائه مشاوره تخصصی و راهنمایی شما در انتخاب مناسب ترین ارت سنج حرفه ای است.
بیشتر بخوانید > نحوه انتخاب چاه ارت
هدف اصلی سیستم ارتینگ، حفاظت از جان افراد و تجهیزات در برابر برق گرفتگی است. یک سیستم ارتینگ مؤثر باید مقاومت الکتریکی پایینی داشته باشد تا جریان برق بتواند به سرعت و ایمن به زمین هدایت شود.برای سنجش مقاومت الکتریکی سیستم ارتینگ، از دستگاه های ارت تستر استفاده می شود که روش های مختلفی برای اندازه گیری دارند. رایج ترین روش، روش سه سیمه است که در آن از سه الکترود برای اندازه گیری مقاومت بین الکترود زمین، الکترود کمکی و الکترود اندازه گیری استفاده می شود.
قیمت ارت سنج به چه عواملی بستگی دارد؟
قیمت ارت سنج به عوامل مختلفی بستگی دارد، از جمله محدوده اندازه گیری AC، رنج اندازه گیری چاه ارت و سایر ویژگی ها که هرکدام به نوعی روی قیمت تأثیر می گذارند. یکی از مهم ترین عوامل تأثیرگذار، برند دستگاه است. برای مثال، برند فلوک یکی از گران ترین برندهای بازار به حساب می آید. محصولات این شرکت ساخت آمریکا هستند و علاوه بر قیمت بالاتر، از کیفیت بسیار بالایی نیز برخوردارند.
خرید ارت سنج (ارت تستر) دیجیتال از بهترین برندهای بازار در دارمکو
انتخاب و خرید یک ارت تستر به ویژه زمانی که با تنوع برندها و مدل ها در بازار مواجه هستید، ممکن است چالش برانگیز باشد. در این مواقع، بهترین راهکار انتخاب محصولاتی است که قبلاً تجربه کرده اید و از کیفیت آنها راضی بوده اید یا با مطالعه و تحقیق دقیق در مورد برندها و مدل های مختلف در بازار تصمیم گیری کنید.
مولتی متر خوب و ارزان
به منظور انتخاب بهترین مارک ارت تستر دیجیتال، می توانید به سمت کمپانی های بزرگ با تجربه در تولید این نوع ابزارها مراجعه کنید. این کمپانی ها اغلب دارای سابقه و تجربه طولانی در تولید و توسعه ارت تسترها هستند و محصولات با کیفیت و قابلیت های مطلوبی ارائه می دهند.
بیشتر بخوانید > ارت سنج چیست؟

پرفروش ترین مدل های ارت سنج در بازار ایران
1. UT526 یونیتی
مدل UT526 از برند یونیتی (UNI-T) یکی از پرفروش ترین و معتبرترین در بازار ایران است. این دستگاه دیجیتال با دقت بالا و قابلیت های پیشرفته مانند اندازه گیری مقاومت زمین، ولتاژ و تست باتری، گزینه ای عالی برای استفاده در پروژه های صنعتی و ساختمانی است.
ویژگی ها:
- دقت بالا در اندازه گیری مقاومت
- قابلیت اندازه گیری ولتاژ و آزمون خودکار
- صفحه نمایش بزرگ و روشن
2. Victor 4106A
مدل Victor 4106A یکی دیگر از مدل های محبوب در بازار است که برای اندازه گیری مقاومت زمین به طور دقیق طراحی شده است. این دستگاه به دلیل قیمت مناسب و دقت بالا گزینه ای محبوب برای بسیاری از مهندسان و تکنسین هاست.
ویژگی ها:
- آلارم های هشدار برای مقاومت بیش از حد مجاز
- قابلیت تست باتری و ولتاژ
- طراحی مقاوم و مناسب برای استفاده در پروژه های صنعتی
3. ارت سنج یونیتی مدل UNI-T UT572
مدل UT572 از برند یونیتی یکی دیگر از ارت سنج های دیجیتال با دقت و قابلیت های پیشرفته است. این دستگاه برای اندازه گیری مقاومت زمین و پایداری سیستم های ارتینگ به ویژه در پروژه های برق و تاسیسات صنعتی بسیار مناسب است.
ویژگی ها:
- قابلیت اندازه گیری دقیق مقاومت
- صفحه نمایش دیجیتال با دقت بالا
- مقاوم در برابر ضربه و شرایط سخت
پاسخ به سوالات متداول در مورد ارت سنج ها
برای کمک به شما در انتخاب صحیح، در اینجا به برخی از سوالات متداول پاسخ می دهیم:
چطور از ارت سنج استفاده کنیم؟
استفاده از ارت سنج بسیار ساده است. ابتدا کلمپ های دستگاه را به سیم ارت وصل کرده و نتایج اندازه گیری را روی صفحه نمایش مشاهده کنید.
آیا ارت سنج برای اندازه گیری فقط مقاومت زمین استفاده می شود؟
نه! ارت سنج ها می توانند برای اندازه گیری ولتاژ، جریان، مقاومت و حتی دما نیز به کار روند.
چطور می توانم اطمینان حاصل کنم که دستگاه با دقت بالا کار می کند؟
اطمینان حاصل کنید که دستگاه دارای ویژگی های True RMS و دقت بالا در اندازه گیری مقاومت زمین است.