طرز کار مولتی متر کلمپی و آموزش نحوه استفاده

مولتی متر کلمپی یا آمپرمتر کلمپی برای اندازه گیری جریان الکتریکی بدون نیاز به قطع کردن سیم یا باز کردن مدار استفاده می شود. تفاوت اصلی این دستگاه با مولتی متر معمولی در فک کلمپی آن است که دور هادی قرار می گیرد و امکان اندازه گیری جریان را فراهم می کند.

اما برای به دست آوردن یک عدد درست، فقط قرار دادن فک دور سیم کافی نیست. انتخاب حالت AC یا DC، قرار دادن صحیح فک، صفر کردن دستگاه در مدل های مورد نیاز و توجه به جهت و محل قرارگیری هادی روی نتیجه اندازه گیری تاثیر دارند. در این آموزش از تجهیزات اندازه گیری دارمکو، طرز کار مولتی متر کلمپی و نحوه استفاده از آمپرمتر کلمپی را مرحله به مرحله بررسی می کنیم.

فیلم آموزش استفاده از مولتی متر کلمپی

در ویدیوی زیر نحوه استفاده از مولتی متر کلمپی و روش قرار دادن صحیح فک دستگاه روی هادی را به صورت عملی مشاهده می کنید. اگر با کلمپ متر تازه کار هستید، پیشنهاد می کنیم ابتدا ویدیو را مشاهده کنید و سپس مراحل اندازه گیری را روی یک مدار مناسب و ایمن تمرین کنید.

طرز کار مولتی متر کلمپی چگونه است؟

اساس کار آمپرمتر کلمپی بر تشخیص میدان مغناطیسی ایجاد شده در اطراف هادی جریان دار است. زمانی که جریان از یک سیم عبور می کند، در اطراف آن میدان مغناطیسی ایجاد می شود. فک کلمپی دستگاه این میدان را تشخیص می دهد و مدار داخلی کلمپ متر آن را به مقدار جریان قابل نمایش روی صفحه تبدیل می کند.

به همین دلیل در اندازه گیری جریان با آمپرمتر کلمپی، نیازی نیست سیم را قطع کرده یا دستگاه را به صورت سری در مدار قرار دهید. کافی است یک هادی داخل فک قرار بگیرد. البته نوع فناوری اندازه گیری در دستگاه های مختلف متفاوت است؛ بسیاری از مدل ها برای جریان AC و برخی مدل ها برای AC و DC طراحی شده اند.

 

نحوه کار مولتی متر کلمپی در اندازه گیری جریان

وقتی فک کلمپ متر دور یک هادی قرار می گیرد، دستگاه میدان مغناطیسی اطراف آن را اندازه گیری می کند. مقدار نمایش داده شده متناسب با جریان عبوری از همان هادی است.نکته مهم این است که باید فقط یک هادی داخل فک قرار بگیرد. اگر سیم رفت و برگشت یک مدار تک فاز را همزمان داخل فک قرار دهید، میدان مغناطیسی ایجاد شده توسط جریان رفت و برگشت تا حد زیادی یکدیگر را خنثی می کنند و دستگاه ممکن است مقدار بسیار کم یا نزدیک به صفر نشان دهد.

آموزش مولتی متر کلمپی؛ قبل از اندازه گیری چه کار کنیم؟

قبل از شروع اندازه گیری، ابتدا وضعیت دستگاه و مدار را بررسی کنید. اگر برای اولین بار با یک کلمپ متر کار می کنید، بهتر است محدوده اندازه گیری و نوع جریان قابل اندازه گیری دستگاه را از دفترچه راهنما بررسی کنید.

• وضعیت باتری و سالم بودن دستگاه را بررسی کنید.
• مشخص کنید جریان مورد نظر AC است یا DC.
• سلکتور را روی حالت مناسب جریان قرار دهید.
• اگر دستگاه برای جریان DC قابلیت Zero یا ZERO دارد، قبل از اندازه گیری آن را طبق دستورالعمل دستگاه تنظیم کنید.
• از محدوده اندازه گیری مجاز دستگاه بیشتر نشوید.

نحوه استفاده از آمپرمتر کلمپی برای اندازه گیری جریان AC و DC

برای اندازه گیری جریان با آمپرمتر کلمپی ابتدا باید مشخص کنید جریان مورد نظر AC است یا DC و سپس حالت مناسب را روی دستگاه انتخاب کنید. اگر از آمپرمتر DC کلمپی استفاده می کنید، در برخی مدل ها لازم است قبل از اندازه گیری دستگاه را روی حالت Zero تنظیم کنید. مراحل کلی به این صورت است:

دستگاه را روشن کنید و حالت AC یا DC Current را متناسب با مدار انتخاب کنید.
در اندازه گیری جریان DC، در صورت وجود قابلیت Zero، قبل از قرار دادن فک روی هادی دستگاه را صفر کنید.
فک کلمپی را باز کنید.
فقط یک سیم یا هادی را داخل فک قرار دهید.
فک را کاملا ببندید.
مقدار جریان نمایش داده شده روی صفحه را بخوانید.
در آمپرمتر DC کلمپی، به جهت قرارگیری هادی و علامت جهت جریان روی فک توجه کنید.
در صورت نیاز، اندازه گیری را در نقاط دیگر مدار تکرار کرده و مقادیر به دست آمده را مقایسه کنید.

توجه داشته باشید که همه آمپرمترهای کلمپی قابلیت اندازه گیری جریان DC را ندارند؛ بنابراین اگر اندازه گیری جریان مستقیم برای شما اهمیت دارد، هنگام خرید باید به قابلیت اندازه گیری جریان AC/DC دستگاه توجه کنید.

چرا مولتی متر کلمپی عدد اشتباه نشان می دهد؟

اگر کلمپ متر مقدار غیرمنتظره ای نمایش می دهد، ابتدا نحوه قرار گرفتن سیم داخل فک را بررسی کنید. قرار دادن همزمان دو هادی با جریان های رفت و برگشتی، انتخاب حالت اشتباه AC یا DC، صفر نکردن دستگاه در اندازه گیری DC و قرار گرفتن چند سیم داخل فک از دلایل رایج اندازه گیری نادرست هستند.

همچنین بهتر است فک کلمپ کاملا بسته باشد و سطح تماس دو بخش آن تمیز باشد. در برخی اندازه گیری ها، جابه جا کردن محل فک روی هادی یا نزدیک کردن آن به مرکز فک می تواند به پایداری بهتر اندازه گیری کمک کند.

تفاوت اندازه گیری جریان AC و DC با کلمپ متر

همه مولتی مترهای کلمپی قابلیت اندازه گیری جریان DC را ندارند. بنابراین قبل از اندازه گیری باید مشخص کنید دستگاه مورد استفاده برای AC، DC یا هر دو نوع جریان طراحی شده است.

در اندازه گیری جریان AC، معمولا کافی است حالت AC Current را انتخاب کرده و فک را دور هادی قرار دهید. در مدل هایی که جریان DC را اندازه گیری می کنند، معمولا باید دستگاه را روی حالت DC قرار داده و در صورت وجود قابلیت ZERO، مقدار اولیه را تنظیم کنید.

آیا جهت قرار گرفتن سیم در کلمپ متر مهم است؟

در اندازه گیری جریان AC، جهت قرار گرفتن هادی معمولا مانند اندازه گیری DC اهمیت ندارد؛ اما در مدل های دارای اندازه گیری جریان DC، جهت قرارگیری هادی می تواند روی علامت یا مقدار نمایش داده شده تاثیر داشته باشد.

به همین دلیل اگر کلمپ متر شما هنگام اندازه گیری DC مقدار منفی نشان می دهد، ممکن است جهت قرار گرفتن هادی نسبت به علامت مشخص شده روی فک دستگاه یکی از عوامل آن باشد.

اشتباهات رایج هنگام استفاده از آمپرمتر کلمپی

• قرار دادن چند سیم داخل فک: باعث می شود میدان های مغناطیسی یکدیگر را تحت تاثیر قرار دهند.
• انتخاب AC به جای DC یا برعکس: در این حالت مقدار نمایش داده شده می تواند با جریان واقعی مطابقت نداشته باشد.
• صفر نکردن دستگاه در جریان DC: در مدل هایی که به Zero نیاز دارند، این کار می تواند خطای اندازه گیری ایجاد کند.
• بسته نشدن کامل فک: قرار نگرفتن صحیح دو بخش فک روی یکدیگر می تواند روی دقت تاثیر بگذارد.
• عبور جریان بیشتر از محدوده دستگاه: همیشه محدوده مجاز اندازه گیری را قبل از اتصال بررسی کنید.
• اندازه گیری بدون توجه به ایمنی مدار: هنگام کار با تابلو برق و مدارهای ولتاژ بالا باید دسته و عایق دستگاه و همچنین رده ایمنی آن بررسی شود.

آیا با مولتی متر کلمپی می توان ولتاژ و مقاومت را هم اندازه گرفت؟

در بسیاری از مدل ها، بله. عبارت «مولتی متر کلمپی» به دستگاه هایی اشاره می کند که علاوه بر کلمپ جریان، امکانات متداول مولتی متر را نیز ارائه می دهند. بسته به مدل دستگاه ممکن است قابلیت اندازه گیری ولتاژ AC و DC، مقاومت، فرکانس، ظرفیت خازن، تست دیود و Continuity نیز وجود داشته باشد.

با این حال، نباید امکانات یک مدل را به همه کلمپ مترها نسبت داد. هنگام خرید یا استفاده، بهتر است مشخصات همان دستگاه را بررسی کنید تا بدانید هر ورودی و هر حالت اندازه گیری دقیقا برای چه کاری طراحی شده است.

برای اندازه گیری جریان چه زمانی کلمپ متر انتخاب بهتری است؟

اگر لازم است جریان یک تجهیز را در حالی که مدار فعال است بررسی کنید و نمی خواهید سیم را قطع یا مدار را باز کنید، کلمپ متر ابزار بسیار مناسبی است. این موضوع در عیب یابی موتورهای الکتریکی، تابلوهای برق، تجهیزات صنعتی و بررسی جریان مصرفی دستگاه ها اهمیت زیادی دارد.

اما اگر بیشتر کار شما شامل تست قطعات الکترونیکی، اندازه گیری مقاومت، ولتاژ، دیود و خازن است و اندازه گیری جریان نقش محدودی دارد، یک مولتی متر دیجیتال معمولی ممکن است انتخاب ساده تری باشد.

جمع بندی؛ طرز کار آمپرمتر کلمپی را درست یاد بگیریم

اساس کار آمپرمتر کلمپی بر اندازه گیری میدان مغناطیسی اطراف هادی جریان دار است و همین روش باعث می شود بتوان جریان را بدون قطع کردن مدار اندازه گیری کرد. مهم ترین نکته در نحوه استفاده از آمپرمتر کلمپی این است که فقط هادی مورد نظر داخل فک قرار بگیرد و حالت اندازه گیری AC یا DC متناسب با نوع جریان انتخاب شود.

اگر در کارهای برق و تعمیرات به صورت مداوم جریان مدار را بررسی می کنید، یادگیری صحیح کار با کلمپ متر می تواند سرعت عیب یابی و اندازه گیری را افزایش دهد. در تجهیزات اندازه گیری دارمکو نیز می توانید مدل های مختلف مولتی متر کلمپی را از نظر محدوده جریان، AC/DC، True RMS و سایر قابلیت ها بررسی کنید و متناسب با نوع کار خود دستگاه مناسب را انتخاب کنید.

سوالات متداول درباره مولتی متر کلمپی

مولتی متر کلمپی چگونه جریان را اندازه گیری می کند؟

فک کلمپی میدان مغناطیسی ایجاد شده در اطراف هادی جریان دار را تشخیص می دهد و دستگاه بر اساس آن مقدار جریان را محاسبه و نمایش می دهد.

آیا برای اندازه گیری جریان باید سیم را قطع کنیم؟

خیر. مزیت اصلی مولتی متر کلمپی این است که جریان را بدون قرار گرفتن دستگاه به صورت سری در مدار و بدون قطع کردن سیم اندازه گیری می کند.

چرا کلمپ متر صفر نشان می دهد؟

یکی از دلایل رایج، قرار گرفتن همزمان سیم رفت و برگشت داخل فک است. همچنین باید بررسی کنید دستگاه روی حالت درست AC یا DC قرار داشته باشد و در صورت نیاز، عملیات Zero انجام شده باشد.

آیا همه مولتی مترهای کلمپی جریان DC را اندازه گیری می کنند؟

خیر. بعضی مدل ها فقط برای اندازه گیری جریان AC طراحی شده اند و برخی مدل ها قابلیت اندازه گیری AC و DC را دارند. مشخصات فنی دستگاه را قبل از استفاده بررسی کنید.

تفاوت آمپرمتر کلمپی با مولتی متر کلمپی چیست؟

این دو اصطلاح در بازار معمولا برای دستگاه های مشابه استفاده می شوند، اما همه کلمپ مترها امکانات یکسانی ندارند. برخی مدل ها علاوه بر جریان، قابلیت های یک مولتی متر مانند ولتاژ، مقاومت، فرکانس و تست دیود را نیز ارائه می دهند.